آشنایی با ساختار و کاربرد هر سایز تیرآهن

این مقاله را به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در email
5/5 - (5 امتیاز)

کاربرد هر سایز تیرآهن به استاندارد، نوع و وزن آن بستگی دارد. به طور کلی تمامی مقاطع فولادی و از جمله تیرها باید مطابق با استانداردهای بین‌المللی تولید شوند. در این استانداردها کاربرد هر سایز تیرآهن تعیین نشده است؛ اما مشخص شده که هر مقطع فولادی با چه ویژگی‌های فنی و ظاهری تولید شود تا بتواند به خوبی در پروژه عمل کند. بر اساس این معیار تیرها در انواع مختلفی تقسیم بندی می‌شوند و کاربرد هر سایز تیرآهن تعیین می‌شود.

در این مقاله به استانداردهای مختلفی که در کشور ایران برای تولید تیر و انواع آن ملاک قرار می‌گیرد، می‌پردازیم و با کاربرد هر سایز تیرآهن آشنا خواهیم شد. البته قبل از آن که با کاربرد هر سایز تیرآهن آشنا شوید، باید بدانید که منظور از سایز تیر چیست.

آشنایی با ساختار و کاربرد هر سایز تیرآهن

آشنایی با ساختار و سایز انواع تیرهای آهن

کاربرد هر سایز تیرآهن به نوع آن بستگی دارد. انواع تیرها در ساختار خود از سه ضلع تشکیل شده‌اند. ضلع میانی که اصلی‌ترین قسمت تیر به شمار می‌رود، جان نام دارد و ابعاد آن روی کاربرد هر سایز تیرآهن به شدت اثرگذار است. در دو طرف ضلع جان هم دو بخش دیگر قرار می‌گیرند که به نام بال تیر شناخته می‌شوند.

منظور از سایز تیر، ارتفاع ضلع جان است که بیشترین نقش را در استحکام آن ایفا می‌کند. کاربرد هر سایز تیرآهن هم براساس این مشخصه تعیین می‌شود. 

برای تعیین طول جان به صورت دقیق‌تر فاصله‌ی بین لبه دو بال را با وسیله‌ای به نام کولیس اندازه‌گیری می‌کنند. این مشخصه مهم‌ترین ویژگی هر تیر به شمار می‌رود. تا جایی که این مقطع فولادی را براساس سایز جان آن نام‌گذاری می‌کنند و کاربرد هر سایز تیرآهن هم بر همین مبنا مشخص می‌شود.

برای مثال منظور از تیر 18 در بازار مقطعی است که سایز ضلع جان آن برابر با 18 سانتی‌متر مربع است. افزون بر این، کاربرد هر سایز تیرآهن هم متفاوت است و این مشخصه در هنگام تعیین قیمت تیرآهن هم در نظر گرفته می‌شود. 

جالب است بدانید که حتی میزان کاربرد هر سایز تیرآهن متفاوت است. برخی از سایزها پرکاربردتر و برخی کم مصرف‌تر هستند. قبل از این‌که با کاربرد هر سایز تیرآهن بیشتر آشنا شوید، بهتر نگاهی به انواع استاندارد این مقطع فولادی هم داشته باشید.

آراد آهن مرکز فروش تیرآهن کارخانه جات معتبر به قیمت درب کارخانه. 

برای مشاهده لیست قیمت تیرآهن کارخانه جات معتبر بر روی دکمه زیر کلیک کنید. همچنین جهت دریافت مشاوره رایگان کارشناسان فروش ما با شماره 34055-031 تماس بگیرید .

انواع استانداردهای تولید تیر‌های فولادی

برای تولید تیرهای فولادی چندین نوع استاندارد در سطح جهانی تدوین شده است. در این استانداردها مشخص خواهد شد که هر نوع از تیرآهنی با چه مشخصات فنی و ظاهری تولید شود. به  علاوه کاربرد هر سایز تیرآهن هم با نوع استاندارد آن مرتبط است.

انواع استانداردی که به این منظور ملاک قرار می‌گیرند، عبارتند از:

انواع استانداردهای تیرآهن و کاربرد آنها

استاندارد IPE:

همانطور که گفته شد کاربرد هر سایز تیرآهن به استاندارد تولید آن بستگی دارد. یکی از استانداردهای که به منظور تولید این مقاطع فولادی ملاک قرار می‌گیرد، استاندارد IPE است. این استاندارد در کشورهای اروپایی تدوین شده است و کاربرد هر سایز تیرآهن تولید شده مطابق با این استاندارد در ایران به شدت زیاد است.

مقاطعی که مطابق با این استاندارد ساخته می‌شوند، از نظر ظاهری شبیه به حرف انگلیسی I هستند. به این معنی که در آن‌ها طول ضلع جان بیشتر از دو بال است. به علاوه در این تیرها ضخامت در تمام طول بال‌ها یکسان و بدون تغییر می‌ماند که این ساختار روی کاربرد هر سایز تیرآهن تاثیر می‌گذارد. تیرهای تولید شده با این استاندارد در سایزهای  8، 10، 12، 14، 16، 18، 20 …… 60 سانتی متر در بازار یافت می‌شوند. در نظر داشته باشید که کاربرد هر سایز تیرآهن IPE متفاوت است.

استاندارد INP:

استاندارد INP یکی دیگر از استانداردهایی است که به کشورهای روسیه و چین تعلق دارد و کاربرد هر سایز تیرآهن را مشخص می‌کند. مقاطعی که با این استاندارد تولید می‌شوند، هم شبیه به حرف انگلیسی I هستند و از این رو شباهت بسیاری به تیرهای IPE دارند؛ اما کاربرد هر سایز تیرآهن آن‌ها متفاوت است. چرا که این دو مقطع از نظر ضخامت بال‌ ساختاری مختلف دارند. 

در تیرهای تولید شده با استاندارد IPE بال‌ها دارای ضخامت یکسانی هستند؛ اما در تیرهای ساخته شده مطابق با استاندارد INP ضخامت بال‌ها به تدریج کم خواهد شد.

این مقاطع فولادی در اندازه‌های 8 تا 60 سانتی‌متر تولید می‌شوند و کاربرد هر سایز تیرآهن INP هم متفاوت تعیین می‌شود.

استاندارد IPB

این استاندارد هم توسط کشورهای اروپایی تدوین شده است؛ اما مقاطع فولادی تولید شده مطابق با آن؛ تفاوت اساسی با دیگر مقاطع دارند و کاربرد هر سایز تیرآهن IPB هم فرق دارد. چرا که در این مقاطع بال‌ها بزرگتر درنظر گرفته می‌شوند و از این نظر با ضلع جان برابری دارند. این تیرها شکلی شبیه به حرف انگلیسی H پیدا می‌کنند.

مسلم است که کاربرد هر سایز تیرآهن IPB یا هاش کاملا متفاوت است. چرا که این مقاطع فولادی مقاومت بالاتری در مقایسه با مقاطع تولید شده توسط سایر استانداردها دارند. این تیرها در سایزهای بین 10 تا 100 سانتی‌متر تولید می‌شوند و کاربرد هر سایز تیرآهن هاش بیشتر در سازه‌های عظیم و پل‌های بزرگ دیده می‌شود.

تیر CNP:

نوع دیگری از تیرها هم وجود دارند که به نام لانه زنبوری یا CNP شناخته می‌شوند. کاربرد هر سایز تیرآهن لانه زنبوری در صنعت عمران بسیار زیاد است. برای ساخت این تیرها عملیات برش و جوشکاری روی تیرهای اولیه انجام می‌گیرد. بر روی ضلع جان این نوع تیرها سوراخ‌های شش ضلعی دیده می‌شود که باعث کاهش وزن نهایی تیر و افزایش مقاومت آن خواهد شد. با این وجود همچنان کاربرد هر سایز تیرآهن لانه زنبوری هم به وزن آن بستگی دارد.

کاربرد هر سایز تیرآهن

کاربرد هر سایز تیرآهن:

هر سایز این مقطع فولادی مقاومت و استحکام مختلفی در برابر نیروهای جانبی از خود نشان می‌دهد. به طور کلی کاربرد هر سایز تیرآهن در اسکلت بندی و به منظور افزایش مقاومت ساختمان‌های شهری و عمرانی دیده می‌شود.

 در ایران تیرهای ساخته شده براساس استاندارد IPE بیشترین آمار مصرف را در پروژه‌های عمرانی به خود اختصاص می‌دهند؛ اما اگر بخواهیم آماری براساس میزان کاربرد هر سایز تیرآهن ارائه دهیم، باید بگوییم که سایزهای 16،14، 18 و 20 پرکاربردترین‌ها به شمار می‌روند.

البته در نظر داشته باشید که کاربرد هر سایز تیرآهن تنها به موارد ساختمانی محدود نمی‌شود و از این مقاطع در دیگر صنایع هم استفاده می‌کنند. در ادامه نگاهی به کاربرد هر سایز تیرآهن خواهیم داشت:

آراد آهن مرکز فروش تیرآهن کارخانه جات معتبر به قیمت درب کارخانه. 

برای مشاهده لیست قیمت تیرآهن کارخانه جات معتبر بر روی دکمه زیر کلیک کنید. همچنین جهت دریافت مشاوره رایگان کارشناسان فروش ما با شماره 34055-031 تماس بگیرید .

کاربرد تیر سایز 12:

تیرهای آهن در این اندازه در گروه پرفروش‌ترین‌ها قرار می‌گیرند و در بسیاری از سازه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. کاربرد هر سایز تیرآهن که معادل با 12 سانتی‌متر باشد، در ساخت ستون‌ها، پوشش دهی سقف‌ها و تیرها دیده می‌شود. این تیرها به ازای هر متر وزنی بین 10.4 تا 26.8 کیلوگرم دارند. 

وزن کلی آن‌ها هم در هر شاخه 12 متری با 124.8 کیلوگرم برابر است. میزان کاربرد هر سایز تیرآهن از جمله تیر12 روی قیمت آن هم اثر می‌گذارد.

شایان ذکر است که هرچه تیر وزن بیشتری داشته باشد، کیفیت بالاتری دارد و کیفیت هم نوع کاربرد هر سایز تیرآهن را تعیین می‌کند. در کشور ما کارخانه ذوب آهن اصفهان یکی از بزرگترین و بهترین تولیدکنندگان مقاطع فولادی به شمار می‌رود که محصولات خود را تحت استاندارد IPE و با بیشترین وزن ممکن تولید می‌کند. برای مثال وزن تیر 12 ذوب آهن اصفهان برابر با 126 کیلوگرم است. کاربرد هر سایز تیرآهن ذوب آهن به دلیل کیفیت و وزن بالا بیشتر به عنوان ستون یا تیر خواهد بود.

کاربرد تیر سایز 14:

کاربرد هر سایز تیرآهن که معادل با 14 سانتی‌متر است، در ایران رواج بیشتری در مقایسه با سایر اندازه‌ها دارد. چرا که اکثر ساختمان‌هایی که در کشور ما بنا می‌شوند، وزن و ارتفاعات چندانی ندارند. از آن‌جایی که کاربرد هر سایز تیرآهن بسته به میزان مقاومت آن مشخص می‌شود، از این مقطع فولادی در ساخت ستون، خرپا، مهاربند، نعل، پوشش‌دهی سقف و غیره استفاده می‌کنند.

 هر متر از این مقاطع فولادی براساس استاندارد با وزنی بین 12.9 تا 33.7 کیلوگرم تولید می‌شند و به طور کلی وزن هر شاخه 12 متری از این سایز تیر حدود 154.8 کیلوگرم است.

 تاکید می‌کنیم که کاربرد هر سایز تیرآهن از جمله تیر سایز 14 به وزن آن بستگی دارد. به طور کلی هرچه تیر، وزن بیشتری داشته باشند، مقاومت بالاتری پیدا کرده و در نتیجه در موقعیت‌های پرفشارتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. تیرهای سایز 14 کارخانه ذوب آهن وزنی برابر با 155 کیلوگرم دارد و از این رو در سازه‌های سنگین‌تر کاربرد پیدا می‌کنند.

کاربرد تیر سایز 16:

کاربرد هر سایز تیرآهن که برابر با 16 سانتی‌متر باشد، در ساخت ستون‌ها، خرپاها، نعل‌ها، پوشش دهی سقف‌ها، پل‌های لانه زنبوری و غیره است. مقاومت این تیر به دلیل سایز و وزن متوسط آن در حد میانگین است و از این رو هم در سازه‌های سبک و هم در سازه‌های سنگین می‌تواند مورداستفاده قرار گیرد.

وزن هر متر از این تیر 15.8 کیلوگرم و وزن هر شاخه 12 متری از آن برابر با 189.6 کیلوگرم است. از آن‌جایی که وزن روی کیفیت و موارد کاربرد هر سایز تیرآهن ذوب آهن اثر می‌گذارد، تیر 16 این برند با بالاترین وزن ممکن، یعنی 190 کیلوگرم تولید می‌شود. در نظر داشته باشید که کاربرد هر سایز تیرآهن که اگرچه در صنایع مختلف دیده می‌شود؛ اما معمولا در صنعت ساختمان سازی رایج‌تر است.

کاربرد تیر سایز 18:

کاربرد هر سایز تیرآهن که برابر با 18 سانتی‌متر باشد، به وزن آن بستگی دارد. وزن این تیر در هر متر از آن بین 18.8 تا 49.1 کیلوگرم متغیر است. کاربرد هر سایز تیرآهن از جمله تیر 18 این گونه مشخص می‌شود که در سازه‌های سنگین‌تر به عنوان تیر فرعی و در سازه‌های سبک‌تر به عنوان ستون اصلی مورداستفاده قرار می‌گیرند.

کاربرد تیر سایز 20:

تیرهای سایز 20 از دیگر مقاطع فولادی پرمصرف هستند که در استانداردهای مختلفی تولید می‌شوند. پیداست که وزن این تیرها در مقایسه با سایزهای کوچک‌تر، بیشتر است. کاربرد هر سایز تیرآهن با طول جانی برابر با 20 بیشتر به وزن آن بستگی دارد؛ اما به طور کلی در سازه‌های عظیم و طبقات پایینی به عنوان ستون اصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. وزن هر متر از این تیرها بین 22.4 تا 60 کیلوگرم است.

مقالات مرتبط

جدول اشتال نبشی
نبشی
آراد

مشخصات نبشی + جدول اشتال نبشی

جدول اشتال نبشی مرجعی کامل و معتبر در سطح جهان به شمار می‌رود که مهندسان عمران، طراحان و غیره برای اطلاع دقیق از مشخصات نبشی به آن مراجعه می‌کنند. بدون شک می‌دانید که نبشی‌ها جز پرکاربردترین مقاطع فولادی به شمار می‌روند و از این رو اطلاع از مشخصات نبشی برای بسیاری از مهندسان و پیمانکاران از اهمیت بالایی برخوردار است.

بیشتر بخوانید