تفاوت نبشی ، ناودانی و سپری چیست؟ انواع و کاربردهای آن
مقاطع فولادی مانند نبشی، ناودانی و سپری از اجزای کلیدی در پروژههای ساختمانی، صنعتی و عمرانی هستند. این پروفیلها به دلیل استحکام بالا، انعطافپذیری در طراحی و سهولت استفاده، در ساخت سازههای مقاوم، اتصالات پیچیده و حتی عناصر تزئینی کاربرد دارند. انتخاب مناسب این مقاطع تأثیر مستقیمی بر کیفیت، ایمنی و هزینه پروژه دارد. در این مقاله، با تمرکز بر ویژگیها، انواع، روشهای تولید، کاربردها، عوامل انتخاب، قیمت و نکات کلیدی، راهنمایی جامعی برای استفاده از نبشی، ناودانی و سپری را بیان میکنیم.
آشنایی با مقاطع فولادی در ساختمانسازی
مقاطع فولادی به دلیل دوام، مقاومت در برابر بارهای سنگین و قابلیت شکلپذیری، در پروژههای مختلف از ساختوساز مسکونی تا صنایع سنگین جایگاه ویژهای دارند. نبشی، ناودانی و سپری بهعنوان پروفیلهای باز، به دلیل تولید آسان، هزینه مناسب و نصب سریع، انتخابی محبوب در میان مهندسان هستند.شناخت دقیق این مقاطع، از شکل ظاهری تا عوامل موثر بر انتخاب و قیمت، به بهینهسازی پروژهها کمک میکند.
برای قیمت روز و خرید انواع نبشی و همچنین بررسی قیمت سپری در اصفهان، بهروزترین اطلاعات را در دسترس داشته باشید.
نبشی چیست؟
نبشی (Angle Bar) پروفیلی با سطح مقطع L یا V شکل است که از دو بال عمود بر هم تشکیل شده است. این مقطع معمولاً از فولاد کربنی، استیل ضد زنگ یا آلیاژهای گالوانیزه ساخته میشود و به دلیل شکل هندسی خاص، در برابر تنشهای خمشی، فشاری و کششی مقاومت بالایی دارد.نبشیها به دلیل وزن سبک، امکان برش و جوشکاری آسان و تنوع در جنس و سایز، در پروژههای متنوع از ساختمانسازی تا دکوراسیون کاربرد دارند.
ویژگیهای کلیدی نبشی
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| شکل ظاهری | دو بال عمود (بال مساوی یا نامساوی) برای توزیع یکنواخت نیروها |
| استحکام | مناسب برای سازههای تحت بار سنگین |
| جنس | فولاد کربنی (پروژههای عمومی) / گالوانیزه (محیطهای مرطوب) / استیل ضدزنگ (شرایط خورنده) |
| ابعاد | طول بالها: ۲۰ تا ۲۰۰ میلیمتر / ضخامت: ۲ تا ۲۰ میلیمتر |
| انعطافپذیری | قابلیت استفاده بهصورت تکی یا ترکیبی با سایر مقاطع |
| مقاومت خوردگی | گالوانیزه و استیل ضدزنگ مقاوم در برابر زنگزدگی |
مثال: نبشی ۵۰۵۰۵ برای اتصال ستون به فونداسیون و نبشی گالوانیزه ۳۰۳۰۳ برای فریمهای پنجره در مناطق ساحلی مناسب است.
جدیدترین قیمت نبشی را در این صفحه مشاهده کنید
انواع نبشی از نظر ظاهری
نبشیها بر اساس شکل ظاهری و ساختار بالها به دستههای مختلفی تقسیم میشوند که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند:
| نوع نبشی | شکل ظاهری / مشخصات | کاربرد اصلی | مثال کاربردی |
|---|---|---|---|
| نبشی بال مساوی | دو بال با طول برابر (شبیه V) | سازههای متقارن، بادبندها، اتصالات عمومی | نبشی ۶۰×۶۰×۶ برای بادبند ساختمان تجاری |
| نبشی بال نامساوی | یک بال بلندتر (شبیه L) | اتصالات غیرمتقارن، تحمل بار در یک جهت خاص | نبشی ۱۲۰×۸۰×۱۰ برای اتصال عرشه پل |
| نبشی گالوانیزه | پوشش روی (Zinc) | مقاومت در برابر خوردگی در محیط مرطوب | نبشی ۴۰×۴۰×۴ در فریم پنجره مناطق شمالی |
| نبشی استیل ضد زنگ | جنس استیل (۳۰۴ یا ۳۱۶) | محیطهای خورنده، صنایع شیمیایی و غذایی | نبشی ۵۰×۵۰×۵ در تجهیزات کارخانه مواد غذایی |
| نبشی اسپیرال | الگوی مارپیچ یا سطح تزئینی | معماری خاص و پروژههای دکوراتیو | نبشی ۳۰×۳۰×۳ در طراحی نمای گالری هنری |
| نبشی سبک | ضخامت ۲ تا ۴ میلیمتر | سازههای کمبار، دکوراتیو | استفاده در دیوارهای سبک یا قابهای تزئینی |
| نبشی سنگین | ضخامت ۸ تا ۲۰ میلیمتر | پروژههای صنعتی و عمرانی سنگین | استفاده در ستونها و سازههای باربر |
کاربردهای نبشی در صنایع مختلف
نبشیها به دلیل تنوع در سایز، جنس و مقاومت، در صنایع مختلف کاربردهای گستردهای دارند:
- ساختمانسازی
نبشیها در صنعت ساختمانسازی برای ایجاد سازههای مقاوم و اتصالات پایدار استفاده میشوند. این پروفیلها در اسکلتهای فلزی، تیرها، ستونها و بادبندها به کار میروند تا استحکام سازه را افزایش دهند. برای مثال، نبشی بال مساوی ۸۰۸۰۸ در سیستمهای بادبند یک برج مسکونی مقاومت در برابر زلزله را بهبود میبخشد. همچنین، در نبشکشی دیوارهای بتنی یا بنایی برای جلوگیری از ریزش و ترکخوردگی و در فریمبندی آسانسورها برای ایجاد چارچوبهای مقاوم استفاده میشوند. نبشیهای گالوانیزه در مناطق مرطوب برای فریم درب و پنجره کاربرد دارند.
- صنایع سنگین دولتی
در صنایع سنگین مانند پتروشیمی، نفت و گاز، و نیروگاهها، نبشیهای سنگین فابریک به دلیل استحکام بالا و توانایی تحمل بارهای سنگین و شرایط سخت محیطی استفاده میشوند. برای مثال، نبشی فابریک ۱۲۰۱۲۰۱۲ در پشتیبانی از لولههای انتقال نفت در پالایشگاهها به کار میرود. نبشیهای استیل ضد زنگ در محیطهای شیمیایی، مانند کارخانههای تولید اسید، برای فریمبندی و پشتیبانی از سازهها استفاده میشوند.
- ماشینسازی و تجهیزات صنعتی
نبشیها در ساخت شاسی و فریم ماشینآلات صنعتی، تجهیزات کشاورزی و وسایل نقلیه کاربرد دارند. برای مثال، نبشی فابریک ۶۰۶۰۶ در شاسی تراکتورها یا دستگاههای حفاری استفاده میشود تا وزن و فشارهای دینامیکی را تحمل کند. این مقطع برای ساخت فریمهای پیچیده در تجهیزات صنعتی مانند دستگاههای CNC نیز مناسب است.
- پروژههای عمرانی
در پلسازی، سدسازی و تقویت سازههای بتنی، نبشیها نقش مهمی دارند. نبشیهای سنگین بال نامساوی، مانند ۱۲۰۸۰۱۰، در اتصال عرشه پل به تکیهگاهها استفاده میشوند. در سدسازی، نبشیهای فابریک برای تقویت سازههای بتنی یا فریمهای نگهدارنده به کار میروند.
- دکوراسیون و معماری
نبشیهای گالوانیزه و استیل ضد زنگ به دلیل ظاهر زیبا و مقاومت در برابر خوردگی، در نمای ساختمان، فریم درب و پنجره و نردههای تزئینی استفاده میشوند. برای مثال، نبشی استیل ۳۰۳۰۳ در نمای شیشهای ساختمانهای مدرن و نبشی اسپیرال در گالریهای هنری کاربرد دارد.
سایر کاربردهای نبشی
نبشیها در قفسهبندی صنعتی، حفاظهای ایمنی، فریم گلخانهها و سازههای موقت استفاده میشوند. برای مثال، نبشی پرسی ۵۰۵۰۵ در قفسههای انبارهای صنعتی و نبشی گالوانیزه در فریم گلخانههای کشاورزی به کار میرود.
سایزها و استانداردهای نبشی
نبشیها بر اساس استانداردهای بینالمللی نظیر DIN EN 10056-1، ASTM A36، GOST 8240 و GOST 8510 تولید میشوند. ابعاد این مقاطع معمولاً بر اساس طول بالها (۲۰ تا ۲۰۰ میلیمتر) و ضخامت (۲ تا ۲۰ میلیمتر) تعیین میگردد. همچنین، نبشیها در شاخههای ۶ یا ۱۲ متری عرضه شده و در صورت نیاز بهصورت لقمهای برش داده میشوند. برای محاسبه دقیق وزن نبشی و بررسی مشخصات فنی، جدول اشتال بهعنوان مرجع اصلی مورد استفاده قرار میگیرد.
ناودانی چیست؟
ناودانی پروفیلی U شکل با یک جان افقی و دو بال عمودی است که از فولاد کربنی، آلومینیوم، گالوانیزه یا کامپوزیت ساخته میشود. شکل U آن توزیع مناسب نیروها را فراهم و وزن سبک آن، نصب را آسان میکند.
جدیدترین قیمت ناودانی را در این صفحه مشاهده کنید
انواع ناودانی از نظر تولید و شکل ظاهری
| نوع ناودانی | روش تولید / شکل ظاهری | ویژگیها | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| فابریک | تولید از نورد گرم شمش فولادی | استحکام و دوام بالا | سازههای سنگین، پروژههای عمرانی |
| پرسی | تولید از پرس ورقهای فولادی | هزینه کمتر، وزن سبکتر | قابسازی، سازههای عمومی |
| ساده | بدون سوراخ | مقاومت بالا، ظاهر ساده | قابسازی، سازههای عمومی |
| مشبک | دارای سوراخهای منظم | تهویه بهتر، امکان اتصال آسان | قفسهبندی، سازههای سبک صنعتی |
بررسی تفاوتهای ناودانی ساده و مشبک
ناودانیهای ساده و مشبک دو نوع اصلی ناودانی از نظر شکل ظاهری هستند که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند. ناودانی ساده بدون سوراخ است و برای ساخت چهارچوبهای درب و پنجره، پایه ستونها و قابهای سازهای استفاده میشود. این نوع به دلیل سطح صاف و یکپارچه، مقاومت خوبی در برابر بارهای فشاری و خمشی دارد و در پروژههای عمومی مانند ساخت سالنهای صنعتی یا انبارها کاربرد دارد. برای مثال، ناودانی ساده ۱۲ سانتیمتری برای پایه ستونهای یک سالن ورزشی استفاده میشود. در مقابل، ناودانی مشبک دارای سوراخهایی روی جان یا بالها است که امکان اتصال آسان با پیچ و مهره را فراهم میکند. این نوع برای کاربردهای سبکتر مانند قفسهبندی انبارها، سیستمهای تهویه یا فریمهای موقت مناسب است، زیرا سوراخها وزن را کاهش داده و نصب را تسریع میکنند. برای مثال، ناودانی مشبک ۸ سانتیمتری در قفسهبندی یک انبار مواد غذایی به کار میرود.
تفاوت اصلی این دو در ساختار (سوراخدار یا بدون سوراخ) و کاربرد (سازههای عمومی در مقابل سازههای سبک) است، و انتخاب بین آنها به نیاز پروژه و میزان باربری بستگی دارد.
کاربردهای ناودانی در ساختمان و صنعت
| حوزه کاربرد | نوع ناودانی / ویژگی | مثال کاربردی |
|---|---|---|
| ساختمانسازی | گالوانیزه / مقاوم در برابر رطوبت | ناودانی ۱۰ سانتیمتری در فریم پنجرههای ساختمان مسکونی مناطق مرطوب |
| پلسازی | فابریک / استحکام بالا | ناودانی ۱۴ سانتیمتری در عرشه پل عابر پیاده |
| خودروسازی | آلومینیومی / سبک و مقاوم | ناودانی ۸ سانتیمتری در شاسی خودروی الکتریکی |
| تجهیزات دریایی | گالوانیزه / مقاوم در برابر خوردگی | ناودانی ۱۲ سانتیمتری در اسکلههای بندری |
| سازههای موقت | مشبک / مناسب برای اتصالات سریع | ناودانی ۶ سانتیمتری در غرفههای نمایشگاهی |
| سیستمهای تهویه | مشبک / امکان گردش و تهویه هوا | استفاده در کانالهای هوا |
سایزها و استانداردهای ناودانی
ناودانیها در ابعاد متنوعی تولید میشوند؛ بهطور معمول دارای ارتفاع جان ۵ تا ۴۰ سانتیمتر و ضخامت ۲ تا ۸ میلیمتر بوده و در شاخههای ۶ یا ۱۲ متری عرضه میگردند. تولید آنها بر اساس استانداردهای معتبر بینالمللی مانند UPE (بالهای موازی، مناسب برای سازههای سبکتر)، UPN (بالهای مخروطی، مناسب برای سازههای سنگینتر) و DIN EN 10025 انجام میشود. برای نمونه، ناودانی UPN 12 در پایه ستونها و UPE 8 در قفسهبندی کاربرد دارد. همچنین، جهت محاسبه وزن و بررسی ابعاد دقیق، جدول اشتال مرجع اصلی محسوب میشود؛ بهعنوان مثال، ناودانی ۱۰ سانتیمتری وزنی معادل ۸٫۵۹ کیلوگرم بر متر دارد.
سپری چیست؟
سپری پروفیلی T شکل با یک جان بلند (بخش عمودی) و یک بال افقی است که به نام پروفیل T نیز شناخته میشود. این مقطع از فولاد کربنی، آلومینیوم، استیل ضد زنگ، برنج یا آلیاژهای خاص ساخته میشود و برای اتصالات و فریمهای سبک مناسب است.
شکل T مانند آن توزیع متعادل نیروها را فراهم میکند و برای کاربردهای یکجهته یا اتصالات خاص ایدهآل است. سپریها وزن سبکتری نسبت به نبشی و ناودانی دارند و در پروژههایی که نیاز به استحکام بالا با وزن کم است، استفاده میشوند.
برای مثال، سپری آلومینیومی ۴ سانتیمتری در سقفهای کاذب سالنهای کنفرانس به دلیل وزن سبک و ظاهر زیبا کاربرد دارد. سپریها در انواع لبه تیز (زوایای دقیق) و لبه گرد (برای ایمنی یا زیبایی) تولید میشوند.
انواع سپری از نظر جنس و تولید
| دستهبندی | نوع سپری | ویژگیها | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| جنس | آهنی | استحکام بالا، در دسترس | پروژههای عمومی ساختمانی |
| آلومینیومی | سبک و مقاوم در برابر زنگزدگی | سازههای سبک و دکوراتیو | |
| استیل | مقاومت عالی در برابر خوردگی | محیطهای مرطوب و خورنده، صنایع غذایی و شیمیایی | |
| برنجی | ظاهر براق و زیبا | کارهای تزئینی و دکوراسیون داخلی | |
| تولید | فابریک (نورد گرم) | دوام بالا، ابعاد دقیق | سازههای سنگین و عمرانی |
| پرسی (برش تیرآهن یا پرس ورق) | مقرونبهصرفهتر، انعطاف در تولید | پروژههای سبکتر و اقتصادی |
روشهای تولید سپری (نورد گرم و سرد)
سپریها به دو روش نورد گرم و نورد سرد تولید میشوند که هر کدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. در روش نورد گرم، شمشهای فولادی در کورههای با دمای بالا (حدود ۱۲۰۰ درجه سانتیگراد) حرارت داده میشوند تا به حالت خمیری برسند. سپس از غلتکهای نورد عبور میکنند تا به شکل T درآیند. این روش ساختار متراکمی ایجاد میکند که برای کاربردهای سنگین و سازههای حساس مناسب است، مانند فریمهای دربهای صنعتی یا اتصالات در پلسازی. در روش نورد سرد، تیرآهنهای استاندارد (مانند IPE یا HEA) بهصورت طولی برش داده میشوند تا دو سپری تولید شود، یا ورقهای فولادی در دستگاههای پرس به شکل T درمیآیند. این روش برای تولید سپریهای با ضخامت بالا یا کاربردهای خاص استفاده میشود، اما کمتر رایج است و معمولاً برای پروژههایی که نیاز به مقاومت بسیار بالا دارند، به کار میرود. برای مثال، سپری نورد گرم ۵ سانتیمتری برای فریم دربهای صنعتی و سپری نورد سرد از برش تیرآهن برای اتصالات سنگین در سدسازی استفاده میشود. روش نورد گرم به دلیل کیفیت بالا و هزینه مناسبتر، رایجتر است.
جدیدترین قیمت سپری را در این صفحه مشاهده کنید
کاربردهای سپری در ساختمانسازی و سایر صنایع
| حوزه کاربرد | نوع سپری / جنس | ویژگیها | مثال کاربردی |
|---|---|---|---|
| ساختمانسازی | آلومینیومی | سبک، زیبا، مقاوم در برابر زنگزدگی | سپری ۴ سانتیمتری در سقف کاذب سالن کنفرانس |
| پروژههای عمرانی | آهنی | استحکام بالا، مناسب برای باربری | سپری ۵ سانتیمتری در عرشه پل |
| سدسازی | فابریک سنگین | دوام بالا، مناسب برای تقویت بتن | سپری ۶ سانتیمتری در فریمهای نگهدارنده |
| صنایع | استیل | ضدزنگ، بهداشتی، مقاوم در محیطهای خورنده | سپری ۶ سانتیمتری در فریمهای نگهدارنده |
| کاربردهای تزئینی | آلومینیومی یا برنجی | ظاهر براق و زیبا | سپری برنجی ۳ سانتیمتری در نردههای یک هتل لوکس |
سایزها و استانداردهای سپری
سپریها در ابعاد مختلف تولید میشوند و معمولاً دارای ارتفاع جان بین ۳ تا ۱۴ سانتیمتر و ضخامت ۲ تا ۸ میلیمتر هستند. این مقاطع فولادی بهصورت شاخههای ۶ یا ۱۲ متری عرضه میشوند و در صورت نیاز، قابلیت برش به ابعاد دلخواه را دارند. فرآیند تولید سپریها بر اساس استانداردهای معتبر بینالمللی از جمله DIN EN 10055، DIN 59051 و DIN 1022 انجام میگیرد که دقت در ابعاد و کیفیت مکانیکی را تضمین میکند. برای محاسبه وزن و بررسی مشخصات دقیق، از جدول اشتال بهعنوان مرجع اصلی استفاده میشود؛ بهعنوان نمونه، سپری ۵ سانتیمتری وزنی معادل ۵٫۳ کیلوگرم بر متر دارد و گزینهای مناسب برای فریم دربهای صنعتی و سازههای مقاوم محسوب میشود. 
تفاوتهای نبشی، ناودانی و سپری
| مقطع فولادی | شکل ظاهری | روش تولید | کاربرد اصلی | عوامل انتخاب (نمونهها) | مثال کاربردی |
|---|---|---|---|---|---|
| نبشی | L یا V | فابریک (نورد گرم) و پرسی | اتصالات سازهای، بادبندها، فریمها | – پروژه مسکونی: نبشی سبک ۵۰×۵۰×۵ – باربری سنگین: نبشی فابریک – جوشکاری برای نصب | نبشی گالوانیزه ۵۰×۵۰×۵ در پروژه ساحلی |
| ناودانی | U | فابریک و پرسی | قابسازی، خرپاها، پلسازی، قفسهبندی | – پروژه عمرانی: ناودانی UPN ۱۲ – محیط مرطوب: ناودانی گالوانیزه ۱۲ سانتیمتری – نصب با پیچ و مهره: ناودانی مشبک | ناودانی UPE ۱۰ در قفسهبندی یا ناودانی گالوانیزه در اسکله |
| سپری | T | فابریک (نورد گرم) یا برش تیرآهن | درب و پنجره، اسکلت گلخانه، کاربردهای تزئینی | – پروژه عمرانی: سپری ۶ سانتیمتری در پلسازی – محیط خورنده: سپری استیل – زیبایی: سپری برنجی در دکوراسیون | سپری آلومینیومی ۴ سانتیمتری در سقف کاذب سالن کنفرانس |
نتیجهگیری نبشی، ناودانی و سپری مقاطع فولادی مهمی هستند که هر یک نقش منحصربهفردی در پروژههای ساختمانی، صنعتی و عمرانی دارند. نبشی با ساختار L شکل، برای اتصالات مقاوم، بادبندها و اسکلتهای فلزی در پروژههایی مانند پلسازی و برجهای مسکونی نقش کارسازی دارد و ناودانی با شکل U، در قابسازی، پایه ستونها، قفسهبندی و صنایعی مانند خودروسازی و تجهیزات دریایی کاربرد دارد. سپری با ساختار T شکل، برای فریم درب و پنجره، سقفهای کاذب و دکوراسیون معماری مناسب است و در پروژههای سبک و عمرانی استفاده میشود. انتخاب این مقاطع نیازمند بررسی دقیق عواملی مانند نوع پروژه، باربری، شرایط محیطی، هزینه و استانداردها است. برای تأمین نبشی، ناودانی و سپری با کیفیت بالا و قیمت رقابتی، آراد آهن بهعنوان یکی از معتبرترین تأمینکنندگان آهنآلات در ایران، انتخابی مطمئن است. برای اطلاع از قیمتهای بهروز مقاطع فولادی، مشخصات فنی دقیق و مشاوره تخصصی با مشاورین ما در آراد آهن تماس بگیرید و یک مشاور تخصصی رایگان دریافت کنید.
سوالات متداول دربارهی خرید مقاطع فولادی
جدول اشتال چیست و چرا اهمیت دارد؟
جدول اشتال وزن، ابعاد و مقاومت مقاطع فولادی مانند نبشی، ناودانی و سپری را مشخص میکند و به مهندسین و پیمانکاران کمک میکند تا مقطع مناسب برای پروژه خود را انتخاب کنند.
تفاوت نبشی، ناودانی و سپری چیست؟
نبشی (L/V): مناسب برای اتصالات سازهای و بادبندها. ناودانی (U): مناسب برای قابها، خرپاها و پلسازی. سپری (T): مناسب برای درب و پنجره، سقف کاذب و کاربردهای تزئینی.
چه استانداردهایی برای تولید این مقاطع وجود دارد؟
استانداردهای رایج شامل DIN EN، ASTM، GOST و برای سپریها DIN EN 10055، DIN 59051 و DIN 1022 است. این استانداردها تضمینکننده کیفیت، ابعاد و مقاومت مقاطع هستند.
جنس و روش تولید مقاطع چگونه بر قیمت تأثیر میگذارد؟
جنس: فولاد کربنی ارزانتر، استیل و گالوانیزه گرانتر. روش تولید: فابریک (نورد گرم) با کیفیت بالاتر و قیمت بالاتر، پرسی با هزینه کمتر. سایر عوامل شامل سایز و وزن، نوسانات ارزی، عرضه و تقاضا، هزینههای حمل و نصب و برند نیز بر قیمت تأثیر دارند.
چگونه میتوان قیمت دقیق مقاطع را استعلام کرد؟
برای استعلام دقیق قیمت، میتوان از منابع معتبر مانند وبسایت آراد آهن استفاده کرد. استعلام قیمت قبل از خرید، مقایسه برندها و خرید عمده برای تخفیف، از نکات کاربردی است.
