نبشی آهنی چیست؟ انواع، کاربردها، استانداردها و راهنمای انتخاب نبشی
نبشی آهنی یکی از پرکاربردترین مقاطع فولادی در صنعت ساختمان و پروژههای عمرانی است که نقش اصلی آن ایجاد اتصال، انتقال نیرو و افزایش پایداری سازه است. این پروفیل به دلیل شکل خاص خود که از دو ضلع عمود بر هم تشکیل شده، توانایی بالایی در تحمل نیروهای فشاری و کششی دارد.
در نگاه مهندسی، نبشی تنها یک قطعه فلزی ساده نیست؛ بلکه عضوی کلیدی برای اتصال تیر به ستون، صفحات به فونداسیون، ساخت خرپاها، قابها و حتی سازههای سبک و صنعتی بهشمار میرود. همین کاربرد گسترده باعث شده انتخاب درست نوع نبشی، تأثیر مستقیمی بر ایمنی، طول عمر و هزینه نهایی پروژه داشته باشد.
برای مشاهده قیمت نبشی در اصفهان، همین حالا کلیک کنید
نبشی آهنی چیست و چرا در سازهها اهمیت دارد؟
واژه «نبشی» از کلمه «نبش» به معنای گوشه و کنج گرفته شده است. اگر به مقطع این پروفیل نگاه کنید، دقیقاً با یک زاویه ۹۰ درجه مواجه میشوید که یادآور گوشه دیوار یا اتصال دو سطح عمود بر هم است. به همین دلیل در استانداردهای جهانی نیز نبشی با عنوان Angle Bar شناخته میشود.
نبشیها معمولاً بهصورت شاخهای، برشخورده یا لقمهای تولید میشوند. نبشی لقمهای آن بیشتر در صنایع خاص مثل آسانسور کاربرد دارد.
انواع نبشی از نظر شکل و ابعاد
نبشیها از نظر شکل هندسی و ابعاد بالها به دو دسته اصلی بال مساوی و بال غیر مساوی تقسیم میشوند. این تفاوت ظاهری ساده، در عمل تأثیر مستقیمی بر رفتار سازهای، نحوه انتقال نیرو، نوع اتصال و حتی هزینه اجرا دارد؛ به همین دلیل انتخاب صحیح آن صرفاً بر اساس قیمت یا در دسترس بودن انجام نمیشود.
نبشی بال مساوی چیست و چه کاربردی دارد؟
نبشی بال مساوی به نبشیای گفته میشود که طول هر دو بال آن با یکدیگر برابر است. این نوع نبشی معمولاً با فرمت ضخامت × طول بال × طول بال شناخته میشود.
برای مثال، نبشی 40×40×4 دارای ویژگیهای زیر است:
طول هر بال: ۴۰ میلیمتر
ضخامت ورق: ۴ میلیمتر
چرا نبشی بال مساوی پرمصرفتر است؟
دلیل اصلی محبوبیت نبشی بال مساوی، تقارن هندسی آن است. این تقارن باعث میشود:
تنشها بهصورت یکنواختتر در دو بال توزیع شوند
رفتار نبشی تحت بارگذاری قابل پیشبینیتر باشد
اجرای اتصالها سادهتر و سریعتر انجام شود
به همین علت، این نوع نبشی در پروژههایی که اتصالات استاندارد، تکرارشونده و اقتصادی مدنظر است، انتخاب اول محسوب میشود.
کاربردهای رایج نبشی بال مساوی
نبشی بال مساوی معمولاً در موارد زیر استفاده میشود:
اتصال تیرآهن به ستون در سازههای فلزی
ساخت قابهای سبک و نیمهسنگین
بادبندها و مهاربندهای فلزی
سازههای صنعتی، انبارها و سولهها
پروژههایی که سرعت اجرا اهمیت دارد
از دید اجرایی، این نوع نبشی بهدلیل سهولت برش، سوراخکاری و جوشکاری، خطای انسانی کمتری ایجاد میکند و همین موضوع هزینههای اصلاح و دوبارهکاری را کاهش میدهد.
نبشی بال غیر مساوی چیست و چه زمانی استفاده میشود؟
نبشی بال غیر مساوی دارای دو بال با طول متفاوت است؛ بهعنوان مثال 130×70×10 که در آن:
بال بزرگتر: ۱۳۰ میلیمتر
بال کوچکتر: ۷۰ میلیمتر
ضخامت: ۱۰ میلیمتر
این تفاوت ابعاد، نبشی را برای شرایط خاصتری مناسب میکند.
مزیت اصلی نبشی بال غیر مساوی
مهمترین مزیت این نوع نبشی، امکان تمرکز مقاومت در یک جهت مشخص است. یعنی:
بال بزرگتر برای تحمل بار اصلی یا اتصال به عضو باربر
بال کوچکتر برای اتصال به عضو فرعی یا محدودیتهای فضایی
به همین دلیل، نبشی بال غیر مساوی در سازههایی استفاده میشود که بارگذاری نامتقارن دارند یا فضا اجازه استفاده از نبشی بال مساوی را نمیدهد.
کاربردهای متداول نبشی بال غیر مساوی
این نوع نبشی معمولاً در شرایط زیر به کار میرود:
اتصال ستون به فونداسیون با محدودیت فضا
سازههایی با بار جانبی یا خمشی نامتقارن
پروژههای خاص صنعتی و عمرانی
تقویت نقاطی که تمرکز تنش در یک راستا بیشتر است
انتخاب نبشی بال غیر مساوی اغلب بر اساس محاسبات دقیق سازهای و نظر مهندس طراح انجام میشود، نه صرفاً تجربه اجرایی.
انواع نبشی از نظر روش تولید
نبشی فابریک
نبشی فابریک مستقیماً از شمش فولادی و با روش نورد گرم تولید میشود. این فرآیند باعث میشود:
ساختار متالورژیکی یکنواختتری داشته باشد
مقاومت مکانیکی بالاتری ارائه دهد
دقت ابعادی بیشتری داشته باشد
به همین دلیل در پروژههای حساس و سازههای باربر، نبشی فابریک انتخاب اول مهندسان است (اشاره غیرمستقیم به Feature و Advantage).
نبشی پرسی
نبشی پرسی از خمکاری ورق فولادی و با روش نورد سرد تولید میشود. این نوع:
قیمت اقتصادیتری دارد
سرعت تولید بالاتری دارد
برای پروژههای سبک و غیرباربر مناسب است
اما از نظر مقاومت، معمولاً در سطح پایینتری نسبت به نبشی فابریک قرار میگیرد.
برای مشاهده قیمت نبشی در اصفهان، همین حالا کلیک کنید
انواع نبشی از نظر جنس و پوشش
نبشی استنلس استیل (ضد زنگ)
این نوع نبشی در برابر رطوبت، مواد شیمیایی و خوردگی بسیار مقاوم است و در محیطهای صنعتی، غذایی و دریایی کاربرد دارد.
نبشی گالوانیزه
نبشی گالوانیزه دارای پوشش روی است که از زنگزدگی جلوگیری میکند. انتخابی مناسب برای فضاهای باز، مناطق مرطوب و پروژههای تأسیساتی.
نبشی اسپیرال
نبشی اسپیرال که به نبشی گرم نورد دیده نیز معروف است، معمولاً بال مساوی بوده و در برخی کاربردهای خاص صنعتی استفاده میشود.
کاربردهای نبشی آهنی در صنعت و ساختمان
نبشیها تقریباً در تمام بخشهای صنعت حضور دارند، از جمله:
اتصال تیرآهن به ستون
ساخت خرپا و بادبند
سازههای آسانسور (نبشی لقمه)
قابهای فلزی سبک و سنگین
دکلهای انتقال نیرو
ساپورت لوله و سینی کابل
تجهیزات ترافیکی و صنعتی
در واقع، هرجا صحبت از اتصال مطمئن و پایدار باشد، نبشی یکی از اولین انتخابهاست .
استانداردهای رایج نبشی آهنی
نبشیها طبق استانداردهای مختلفی تولید میشوند که مهمترین آنها عبارتند از:
DIN EN 10056-1
ASTM A36
ASME S1-36
GOST 8240 و GOST 8510
شناخت استاندارد نبشی به شما کمک میکند محصولی متناسب با نیاز پروژه و شرایط محیطی انتخاب کنید.
“برای دیدن قیمتهای روز ناودانی در اصفهان ، کلیک کنید.”
راهنمای انتخاب نبشی مناسب
برای انتخاب درست نبشی، به این موارد توجه کنید:
نوع سازه (سبک یا سنگین)
میزان بار وارده
شرایط محیطی (رطوبت، خوردگی)
روش اتصال (پیچ، جوش)
بودجه پروژه
این نگاه باعث میشود هم هزینهها کنترل شود و هم ایمنی سازه افزایش یابد.
کارخانههای تولیدکننده نبشی در ایران
از معتبرترین تولیدکنندگان نبشی آهنی در ایران میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
فولاد ناب تبریز
فولاد کوهپایه
نورد آریان فولاد
فولاد سافا
محصولات این کارخانهها مطابق استانداردهای رایج تولید میشوند و در بازار ایران دسترسی مناسبی دارند.
سوالات متداول
نبشی آهنی چه تفاوتی با ناودانی دارد؟
نبشی مقطع L شکل دارد اما ناودانی U شکل است و کاربردهای متفاوتی در سازه دارند.
نبشی فابریک بهتر است یا پرسی؟
برای سازههای باربر، نبشی فابریک انتخاب مطمئنتری است؛ نبشی پرسی بیشتر برای پروژههای سبک استفاده میشود.
نبشی گالوانیزه در چه شرایطی استفاده میشود؟
در محیطهای مرطوب، فضای باز و مکانهایی که احتمال زنگزدگی وجود دارد.
قیمت نبشی آهنی به چه عواملی بستگی دارد؟
سایز، ضخامت، نوع تولید، کارخانه سازنده و نوسانات بازار فولاد.
